March 23, 2014

Zìsìkrr aysyulangä a'usong zola'u nìmun

Zìsìkrr awew kolä neto (tse, fpìl oel futa fìzìsìt kxawm ke zola'u ke li :), stum kea herwì ke zalmup). Aysyulang sngä'i 'ivong ulte tsaw sunu menariru, keng fko tsun tsive'a ayhì'angit. Tìng nari oehu.
Tsopì 'ewll alu lungwort
'Ewll alu coltsfoot
Hì'ang arìkean tìran ka fya'o

March 8, 2014

Sìrol Larenä Tor - hapxì apxeyve

Poe rikx ulte molun'i lahea hapxìt tsnganä. Slä tsngan lolu wew sì txa' krra frìp tsat ulte tsìk poel tse'a futa *txeptsyìp atanä 'ìp. Hìmtxampe krrä poel yune vurit peyä?
- San pivey sìk, volin po ulte hum kxamlä *säfpxäkìm a lu lok tsongropx. Set tsatsenget tok ekxtxua tskxel angul nì'aw; krra syena ayatanvi tsawkeyä 'ìp, fratsongropx latem ne vawta tskxe. Laren tätxaw maw swaw ulte munge layona 'otxangit. Lu tsaru mevola telem apxayopin sì txanatan ayswek. Tsyara kawkrr ke tsole'a 'otxangit nafì'u. Krra Laren heyn, 'ampi 'otxangit ulte ayatanit nrr, mo slu teya ta fam.
- San tsaw lu 'eylan oeyä, peng hu lrrtok. Nìmun 'ampi 'otxangit, fkol tsun stivawm famit a slu tìfnunga', fam a luke lawr. Laren sngä'i rivol.

    Oe lu eyktan a poru frapo lom lu
    mek lu atxkxe oeyä...

...'awvea aylì'u tswayon krra Laren rol fa txukxa mokri alor. Tsyaral yolune nìno tìrolit a'änsyem, poel yune fralì'ut ulte fmi ziverok, slä tswa' frapumit. Aylì'u tswolayon asim, 'ampi poet ulte tätxaw nemfa tsayapay; tok fìtsenget slä 'ìp nìwin nìtxan ulte poe ke tsolun ziverok keng ralit seyä. Lawrìri a tsìsyì teri ayzazam vurä akepawnlltxe tenga kem lolen. *Ayteptsyìp atanä slu txanatan nì'ul, ayho'on atanä tsawl slu sì srew vaykrr ya slu teya ta opin.

Aylì'u, pamtseo, ayatan; Larenìl Tor 'awstengyolem fra'ut ulte täftxu ayrelit poer.

Poel tse'a pot nìtengfya po tsäpe'a ayunilmì: eyktan, txur, tsawl sì mi seykxel, hu nikre alayon nìsteng pxel nikre poeyä sì menari atxanatan. Lu poru pxen ateyr, raspu' a'ekxin, ngima 'are rikx mì hufwetsyìp pxel ayherwìva. Pxaw zare' heyn ioi lefnap a rì'ìr si tsawker, snepa tstal apxa kllkxem mì fa'o peyä. FìLaren a'ewan alu rel a ta unil tìran kxamlä kifkey helkuä alor sì ngonga hilvanä aean. Ulte kifkey rikx popxaw, eylan sì ayyawnetu ulte nìpxi 'awa tuté a slu muntxate Larenä. Fratrr lu mawey teya fa *tìhangham.

Tsìk tìvawm za'u. Pol tok fìtsenget.

Lawr slu tsleng, ayatan slu vawm, aylì'u slu keftxo sì tìfnunga'. Tsyaral tsole'a futa Laren tìtxen si mì helku a smon slä mek. Tse'a futa fwew mì framo sì kä mì hifkey a ke tse'a pol vay fìkrr. Nìn fyape txìng kelkuti, tìran ne yapay a mì seng a lìm fa säsìlpey a tsaw lu kxener helkuä alahe. Po kolä alìm, alìm nìtxan ulte mipa senge 'ìp äo mehinam peyä fratrr, ulte apxa tsawke asom latem ne tun sì rim, slä kifkey lolu mek mi. Po za'u ne fratsenge a wìntxu poet sì ne pxaya tsenge alahe ulte nì'i'a, krra 'ia nìwotx ulte new tivok kelkuti, kelku peyä za'u ne Laren.

Mì fìkrr peyä teyra pxen slu ngul li. Slä tìrol var. Srr, ayzìsìt sì mezama ayzìsìt ftarmem ulte Laren lu lekye'ung sì ngeyn, slä ke koak. Tsawke nrr fa rìkeampin sì 'ompin sì ta'lengeampin ateyr, slä maw *fratìmìn nga' opinit nìnän. Fìfya Laren rol teri srr sì ton a lu mek sì luke tì'ia, krra poru lu ronsem amuiä nì'aw taluna pamtseo sì ayok ulte Tsyara tsun 'ivefu tsat ta tìrol peyä.

Ulte krra ayrel slu neyn, pamtseo tìftang si ulte peyä mokril a sunu ngop pamit asyen, po lrrtok soli ulte nìn poet ulte Tsyaral omum futa poe nìwotx rerikx.
- San ngaru irayo seyiy sìk, poltxe nìfnu. Larenìl munge 'otxangit ulte txìng poet taluna txon.


Haya rewon lolu wew sì lepwopx nìpxay, slä Larenìl eyk poet nemfa na'rìng fte tivaron. Mefol fewi flìa swiräti ateyr alu nìmawl palutsyìp nìmawl yerik. Tsapo lu win nìhawng fte tsivun fko stivä'nì pot nìftue ulte lu poru sre' apxay nìhawng fte tsivun fko spivang pot nìftue. Tsyarar ke'u, sätaron to tìspusang lu sìltsan. Tengkrr tul few na'rìng avawm poel 'efu tìprrte'it azey; poel syep tskot a ke sar kaw'it sì ayswizawit alayon a ta rìn utrala atxa'. Fkol yemstokx mefot fa flawkx angul ulte lu Larenur hawre' a ta re'o nantangä. Ayrìk a äo ayhinam mefeyä sru' sì sleru fwel krra tul mefo kxamlä sa'u.

Tätxaw kelkunemfa luke fwa tolaron ioangit aketsran, slä ngeyn nìtxan ulte Larenìl hawl wutsot atxan mì mo a yom. Mefo lrrtok si fìtsap, Tsyaral nìn kxamlä ropx a uo re'o Larenä fìwopxit a slele few taw ulte hawngkrr tsole'a futa ropx latem ne tskxe.

- San Tsakem pelun len? sìk, polawm poe. San ulte nga pelun kawkrr ke kä wrrpa mì ton? sìk

Po rikx fa mepun. San lu oer lun. Ton ke sunu fìtsenge sìk. Pol näk tuna naerit a'awnem ta apxa tsngal a fko ioi si fa lora ayskxe. San peng ma Tsyara, kifkeyri a za'u tsata, srake sanhì nrr tsatsenge? sìk
- San srane. Txana krr ftolem, slä zerok oe mi. Ton lolu ingyenga' sì vawm ulte sanhì lolu hì'i, wew sì alìm. Krro krro fko tsun tsive'a ayrenuti. Krra kifkey lolu 'ewan li, sutel tìng tsayrenur aystxoti ulte plltxe ayvurit sateri sìk.

Laren molte. San Fpìl oel futa tsakifkey ngeyä oeru sivunu. Pum oeyä lolu steng nì'it, slä sanhìr ayoeyä lu 'opin azazam. Krro krro sa'u wan mì yapay fte nivrr nän. Tsakrr lu fkoru tì'efu a tonìl yemstokx sräti aflì. Pxìm oe slele fa uran äo taw *letxon 'awsiteng hu tuté a yawne lu oer. Nì'aw fte tsivun moe nivìn sanhìt. Nìteng lolu krr asìltsan fte rivol sìk. Mokri peyä slu keftxo nìmun.

Tìvawm fpxäkìm nemfa mo a yom, tìvawm sì tìfnu, wutso slu wur ulte Tsyaral tse'a keyt peyä hu tìngäzìk. Tafral poe kllkxem, kä pone ulte heyn lok Laren. Po lrrtok soli ulte tsìk fratsenge *tep atanä sngä'i nivrr. Pol stxenutìng poer tuna swoat ulte ayzekwäl poeyä swawtsyìpo 'ampi pumit poanä krra tel tsngalit.
- San Moeri nìsteng sìk, poltxe Tsyara. San krra hufwe lu sang nìtam ulte lahea sute lìm, kem a sunu moer lu fwa klltxay 'awsiteng äo taw asloa. Kaytar oesì sìk. Poe ftang ulte tìng nari Larenur.

Menaril peyä steftxaw poet. San Poru syaw Kaytar, srak? sìk.
- San po sivunu ngar, ma Laren, ulte fpìl oel futa nga sivunu por nìteng. Lu tsawl hu nikre atun ulte lu poru txep mì menari. Tìtxur peyä lu steng na pum oeyä, slä po lu txur nì'ul. Ulte lu poru ronsem atxur. 'Awa txonmì fol stä'nì pot, slä ke tspang; nì'aw munge pot ftu oe sì kifkey peyä. Tsakrrta oel fwew pot. Omum *aysäfpxäkìmit, lu oer vawma ioi mì zare', oeri fo ke tsun tìftang sivi sìk.

Larenìl näk naerit nì'it, nìn txepit atanä a rì'ìr säpi mì sngal. San holpxay kifkeyä lu tì'i'aluke, ma Tsyara sìk.
- San lu oer hìmtxan krrä a kin oel. Oe ke sleru koak, ma Laren, nìsteng na nga. Oel pot fwasyew sìk.
- San po lu yawne ngaru nìtxan, kefyak? sìk.

Tsyara fmoli wivan lrrtokit teya fa tìyawn, slä ke flä. San srane sìk, pllngay ulte set lam fkoru fwa mokri peyä lìm nì'it. San sran, nìtxan. Pol oeti 'eykefu nitram, ma Laren. Moe käteng 'awsiteng yola krro, slä pol oeti 'eykefu nitram. KINä tsat ke tsun skiva'a. Tìprrte' lolu fwa oel nì'aw nìn pot, fwa 'efu sämyamit mepunä peyä, fwa tse'a lrrtokit peyä sìk.
- San tslam sìk. Po lrrtok soli nìmun, slä po ke 'efu nitram. Fko tsun mivun'i tìfnuti.



Aylì'u akeawnomum:
txeptsyìp atanä - candle
txep atanä  - torch
säfpxäkìm - entrance, gate
tìhangham - laughter
fratìmìn - every turn, cycle
mezama zìsìt - century
ropx - here it is used in meaning "window"